Çinçilla
kürk hayvanının anavatanı Güney Amerika'daki And Dağları'nın yüksek
kesimleridir. Doğal ortamlarında ağaç kovukları ve mağaralarda yaşayan bu
hayvanların besin kaynağı da yabani bitki tohumları ve ağaç kabuklarıdır.
1923 yılında Amerikalı maden mühendisi Mathias F. Chapman And Dağlarından
topladığı yabani Çinçillalarla ilk üretim çiftliğini California'da
kurmuştur. Bugün kurulmuş olan modern üretim çiftliklerinin temeli o
yıllarda atılmıştır. Batı Avrupa ve Almanya'da üretim çiftliklerinin
kurulması 1950 yılından itibaren başlamış ve 1965 yılına kadar damızlık
Çinçillalar ABD'den getirilmiştir. Almanların itinalı çalışmaları sonucunda
üretim en yüksek düzeye gelmiş ve Çinçilla kendi endüstrisini yaratmıştır.
Çinçilla kürk hayvanı yün tavşanı ailesine mensup küçük ve çok sevimli bir
hayvandır. Ayrıca diğer kürk hayvanlarına göre üretimi en kolay ve ucuz
olanıdır. Yetişkin bir Çinçillanın ağırlığı ortalama 600gr olup, boyu
25-30cm arasındadır. Hayvan başına aylık 750gr yem ihtiyacı olan Çinçillanın
yıllık toplam bakım masrafı 4USD'dir. Hayvanın günlük her türlü vitamin
ihtiyacını karşılayan standart yemin yanında çeşitli kuru otlar, elma ve
kuru üzüm gibi meyvalar da verilebilir. Diğer gece hayvanlarında olduğu
gibi, bu hayvanlar da her gün akşam üzeri yemlenirler. Yem verme işi sadece
akşamları hayvan başına bir yemek kaşığı yem (25-30gr) paylaştırmaktan
ibarettir. Bunun yanında üretici isterse bir tutam kuru ot veya değişik
lezzetler verebilir. Standart yemi üreticinin hazırlaması mümkündür. Dikkat
edilmesi gereken nokta mısır, yulaf, buğday gibi tahılları belli oranlarda
harmanlamaktır. Yemde şekil değil, içerik önemlidir.
Çinçilla üretimi için kuru ve kapalı yerler uygundur. Kış aylarında
bulundukları yerin ısısı yavru sağlığı açısından 5 derecenin altına
düşmemelidir.Yaz aylarında ise, 30 derecenin yukarısı üretimi olumsuz
etkiler. Garaj, ahır veya balkon gibi ısı yalıtımı olmayan yerlerde üretim
yapılamaz. Ayrıca ana cadde üzerinde bulunan veya torna atelyesi gibi aşırı
gürültüye maruz kalan mekanlarda üretim verimli olmaz. Nispeten sessiz, bol
temiz hava alabilen ve dış etkenlere karşı korunanabilir ortamlar üretim
için müsaittir. Üretim kafesleri özel alaşımlı paslanmaz telden imal
edilmektedir. Bu kafesler yan yana ve üst üste dizilebildikleri için 10
metrekarelik bir odada 80-100 hayvan beslenebilir. Üretim kafesleri piyasada
hazır halde bulundukları gibi, isteyen üretici kendisi de imal
edebilmektedir. Kafes ölçüleri 170x40x50cm'dir. Kafes imalatında kullanılan
tel ve ölçüler her ülkede aynıdır. Bir ailelik kafesin maliyeti 50USD
civarındadır.
Çinçillalar poligami (çok eşli) olarak üretilirler. İdeal sisteme göre bir
erkek hayvana dört dişi hayvan verilir ve erkek bir geçit aracılığıyla dişi
hayvanlara ulaşır. Erkek ve dişi yavrular en erken beş aylık olduktan sonra
çiftleştirilebilir. Çinçillalar yılda üç defa yavrulama özelliğine
sahiptirler. Hamilelik süresi 110 gündür ve her doğumda 1-6 arası yavru
verirler. En sık görülen doğum başına 2-3 yavrudur. Damızlık Çinçillalar
doğum yaptıkları gün tekrar hamile kalabilirler. Çinçilla yavruları gözleri
açık, tüylü olarak doğar ve hemen hareketlenirler. Yavru hayvanlar 6-8 hafta
annesinin yanında kaldıktan sonra ayrı kafeslere alınırlar. Kürkün
olgunlaşması için 8-10 aylık olmaları gerekir. Bu hayvanların ömrü 15-18 yıl
kadardır ve üretkenlikleri ömür boyu devam eder.
Çinçilla kürk hayvanının bilinen salgın hastalığı yoktur. Zaten üretim
kafeslerinde her hayvan ayrı bölmede bulunduğu için birbirileriyle temas
sözkonusu değildir. Ancak yanlış bakım uygulanırsa toplu sorun yaşanır.
Örneğin küflü yem verilirse veya makarna, portakal kabuğu gibi ilgisiz
gıdalar hayvanın önüne konulursa, üreticinin problem yaşaması kaçınılmazdır.
Kemirgenler sınıfından olan Çinçillanın çok hassas olduğu söylenemez.
Israrla yanlış bakım uygulanırsa bir süre sonra hayvanın dengesi bozulur.
Çinçilla üretiminde anahtar kelime temizliktir. Hayvanın yediği, içtiği ve
mekanı asgari düzeyde bile olsa temiz ise, üreticinin korkması için bir
sebep olmaz.
Çinçilla üretimi özünde deri işidir. Dünyada bu hayvanlar öncelikle kürkü
için yetiştirilirler. Türkiye'de ise öncelik damızlık yetiştirmektedir.
Türkiye'deki damızlık talebi karşılanmadan ve ayda en az bin deri üretimi
olmadan bu işin deriye dönüşmesi zordur. Önümüzdeki 5 yıl içinde ülkemizdeki
talep ancak karşılanabilir. Her üretici öncelikle kendi kapasitesini
artırmayı düşündüğü için ürettiği hayvanları damızlık olarak kullanmaktadır.
Dolayısıyla sadece erkek hayvanların bir kısmı deriye dönüşmektedir.
Soğuk ve zengin her ülkede Çinçillanın piyasası vardır. Belli şehirlerdeki
kürk borsalarında bu hayvanların derileri ihale yoluyla ve binlerce alınıp
satılmaktadır. Üreticiye kalacak para kürk eksperlerinin derilerin
kalitesine göre belirledikleri fiyattır. 8-10 aylık standart bir Çinçilla
derisinin dünyadaki fiyatı 30-50USD arasında değişir. Doğal renginden farklı
olan beyaz, kahverengi, menekşe ve mozaik gibi mutasyon renklerdeki deriler
400USD fiyata kadar alıcı bulmaktadır. Bugün için ülkemizde üretilen deriler
Yunanistan'a pazarlanmaktadır. Konfeksiyon işleminden geçtikten sonra
meydana gelen bir Çinçilla mantonun fiyatı 10-30 000USD arasıdır
Kültür hayvancılığı kapsamında değerlendirilen Çinçilla üretimi dünyada
fazla tepki çekmez. Sonuçta doğadan toplanmıyorlar ve insan emeğiyle
üretiliyorlar. Avrupa'nın birçok ülkesindeki gelir düzeyi bizim 8-10 katımız
olduğuna göre ve yılın büyük bölümü soğuk iklimde geçtiğinden Çinçilla kürkü
onlar için lüks sayılmayabilir. Finlandiya, Norveç, Danimarka gibi
ülkelerdeki kürk borsalarının merkez olmasında en büyük etken kürke olan
taleptir.
Çinçilla üretimi Türkiye'de önümüzdeki yıllarda birçok kişiye iş imkanı
sağlamaya aday bir işkoludur. Bugün organize çalışma içerisinde olan
üreticiler kapasitelerini devamlı artırmakta ve aynı kalitede Çinçillayı
daha ucuza yetiştirmektedirler. Temel besini kuru ot ve tahıllar olan,
sincaptan biraz büyük bir hayvanın derisini 30-50USD fiyata satmak ülkemizde
koyun fiyatına eş değerdedir. Çinçilla derisi ihraç malı olduğu için Türkiye
ekonomisindeki olumsuz şartlardan etkilenmez.Bu yüzden birçok işkoluna göre
riski daha az bir yatırımdır. Ayrıca kürkün her dönem moda olduğu ve her
toplumda statü sembolü olduğu inkar edilemez.
Dört dişi ve bir erkekten oluşan bir aileden yıl içerisinde alınacak yavru
sayısı gösterilen ilgiye göre 15-25 arasında değişir. Yavrular dişi-erkek
olarak genellikle eşit doğarlar. Bir aileyle üretime başlamak isteyen bir
üreticinin kazanç olarak bu işten tatmin olması zordur. Çünkü devamlı
kapasite artırmak isteyeceğinden, ürettiği yavruları satmak yerine damızlık
olarak kullanacaktır. Çinçilla üretiminden zevk alabilmek ve kazanılan
paradan memnun olabilmek için üreticinin elinde en az 10 aile damızlık
bulunması gerekir. Maddi gücü 10 aile birden satın almaya yetmeyen kimse az
hayvanla başlayıp hedefini buna göre belirleyebilir. Yetişkin 30 aile
damızlığı bulunan bir üretici ise kendisine başka iş aramaz. Çünkü ortalama
yılda 600 deri üretecek ve 1500-2000USD aylık net kazanca ulaşmış olacaktır.
Eğer damızlık olarak satmak isterse bu rakam üçe katlanabilir. Çinçilla
üretimine bir anlamda zengin işi de denebilir. Bu işle ilgilenen kişinin
sabır yönünden veya maddi yönden zengin olması gerekir. Sabırlı olup az
hayvanla başlayan kişi uzun vadede bu işten iyi para kazanabilir. Amaç bir
an önce üretime geçmek ve mümkün olan en kısa sürede iyi para kazanmak
olursa 10 aileyle işe başlanması tavsiye edilir.
Standart bir ailenin (4dişi+1erkek) maliyeti, çiftlikten teslim ve malzeme
dahil 1000USD'dir. Gerekli olan her türlü bilgiyi hayvanlarla birlikte alan
üretici, isterse deri çıkarma işini kendisi de yapabilir. Ürettiği yavruları
canlı satmak isteyenler Turgutlu'ya getirebilirler. En erken 8 aylık olan
yavrular kalitesine göre 30-50USD fiyata değerlendirilir. Üreticinin canlı
yerine derisini çıkarıp satması kendi menfaatinedir. Çünkü deri fiyatına
canlı verdiği hayvanı bir başkası damızlık olarak kullanabilir. |