MASTİTİS

Mastitis, mikropların süt ineklerinde yol açtığı bir meme iltihabıdır. Süt ve süt ineğinin en büyük düşmanıdır.

Hastalığın etkenleri : Bakteriyel, Viral, Mantar ve Nonspesifik nedenler olarak 4 'e ayrılır. En önemli etkenler bakteriyel olanlardır.



1 ) İnvizon dönemi : Mikroplar meme kanalına girerler.

2 ) Enfeksiyon dönemi : Meme kanalına giren mikroplar meme boşluklarında aktif olarak çoğalırlar ve meme dokusunu kaparlar.

3 ) Yangı dönemi : Memeye yerleşen mikropların oluşturduğu toksik (zehirli) ve diğer maddelere karşı organizmanın reaksiyon göstermesi sonucu yangı şekillenir. Memede apseler ve süt kanalında bozukluklar meydana gelir.



Hastalığın seyri :

Hastalık genelde 3 Şekilde görülür:


1 ) Akut mastitis: Hayvanın genel durumunun bozulmasıyla birlikte meme lobları şişmiş, sıcak, sert ve ağrılı yangıdan dolayı kızarmıştır. Süt sulu, pıhtılı, irinli ve kanlı bir şekilde gelir.

2 )Supakut mastitis: Memede yangı belirgin değildir. Sütte koyu pıhtılar vardır.

3 )Kronik mastitis: Akut ve supakut mastitisler sonucu şekillenebilir. Yangı görülmez, sütte ise gözle görülür bir değişiklik olmaz.



Hastalığın bulaşması :

Hastalığın bir hayvandan diğerine bulaşmasında rol oynayan sebepler şunlardır.

1- Süt sağan kişiler

2- Süt makinaları

3- Buzağılar

4- Hastaların ayrılmaması

5- Barınakların iyi temizlenmemesi



Hastalığın teşhisi

Hastalığın erken teşhisinde ve zaman geçirilmeden tedaviye başlanmasında klinik belirtilerin önemi fazladır. Hastalıkta :

1- Sütte pıhtılaşmalar

2- Memede gözle görülür değişiklikler, torbada şişlik, sertlik ve kızarıklıklar

3- Meme uçlarında acı, ağrı

4- Ateş

Bu belirtilerin görülmesinin yanında basit kimyasal teşhis metotlarıyla da teşhis her zaman mümkündür.
Erken teşhis ve erken tedavi meme körlüğünü ve süt kaybını önleyecektir.



Hastalığın etkileri:

Mastitis genel olarak

1- Süt erimini düşürür

2- Sütün kalitesini ve yağ oranını düşürür

3- Meme körleşmesine yolaçar

4- Sağmal hayvanların değerini düşürerek kasaplık durumuna getirir

5- Mastitisli hayvanın sütü insan sağlığına zararlıdır



Mastitis de koruyucu ve sağım metodları :


1- Ahırın temizliğine ve dezenfeksiyonuna dikkat etmeli, hayvanların yattıkları yer uygun olmalıdır.

2- Hayvanlar soğukta bırakılmamalı, genç hayvanlar yaşlılardan ayrılmalıdır.

3- Süt emen buzağılarda tabii emmeye son verilmeli, buzağıya hastalıklı süt içirilmemelidir.

4- Kalıtsal meme bozukluğu bulunan inekler sürüden çıkarılmalı, memesi tahrip olmuş hayvanlar kasaplık edilmelidir.

5- Sağım esnasında sağlık kurallarına harfiyyen uyulmalı, elle yapılan sağım uygun şekilde yapılmalı, memede kesinlikle süt bırakılmamalıdır. Sağımdan önce sağımı takiben meme mutlaka ılık suyla yıkanmalı ve kurutulmalıdır.

6- Süt sağım makinalarının temizliğine ve dezenfeksiyonuna dikkat edilmelidir.

7- Meme içine ilaç vermede, meme kanalına mikrop gitmemesi için çok dikkat edilmelidir.

8- Yetiştiriciler, bu gibi durumlarda veteriner hekimle istişare halinde bulunmalıdırlar.

9- Erken teşhis ile birlikte hastalık etkenine göre hemen uygun bir antibiyotikle tedaviye geçilmelidir. Erken uygulamalarda tedavi imkanı daha fazladır.




Süre ile iyileşme oranı arasındaki ilişkiler :

 

 

 

6 saatten az

 

% 86,5


 

 

7 - 12 saat arası

 

% 81


 

 

13 - 24 saat arası

 

% 69


 

 

24 saatten fazla

 

% 47


 

 

 <<<GERİ