Mastitis,
mikropların süt ineklerinde yol açtığı bir meme iltihabıdır. Süt ve süt
ineğinin en büyük düşmanıdır.
Hastalığın etkenleri : Bakteriyel, Viral, Mantar ve Nonspesifik
nedenler olarak 4 'e ayrılır. En önemli etkenler bakteriyel olanlardır.
1 ) İnvizon dönemi : Mikroplar meme kanalına girerler.
2 ) Enfeksiyon dönemi : Meme kanalına giren mikroplar meme
boşluklarında aktif olarak çoğalırlar ve meme dokusunu kaparlar.
3 ) Yangı dönemi : Memeye yerleşen mikropların oluşturduğu toksik
(zehirli) ve diğer maddelere karşı organizmanın reaksiyon göstermesi sonucu
yangı şekillenir. Memede apseler ve süt kanalında bozukluklar meydana gelir.
Hastalığın seyri :
Hastalık genelde 3 Şekilde görülür:
1 ) Akut mastitis: Hayvanın genel durumunun bozulmasıyla birlikte
meme lobları şişmiş, sıcak, sert ve ağrılı yangıdan dolayı kızarmıştır. Süt
sulu, pıhtılı, irinli ve kanlı bir şekilde gelir.
2 )Supakut mastitis: Memede yangı belirgin değildir. Sütte koyu
pıhtılar vardır.
3 )Kronik mastitis: Akut ve supakut mastitisler sonucu
şekillenebilir. Yangı görülmez, sütte ise gözle görülür bir değişiklik
olmaz.
Hastalığın bulaşması :
Hastalığın bir hayvandan diğerine bulaşmasında rol oynayan sebepler
şunlardır.
1- Süt sağan kişiler
2- Süt makinaları
3- Buzağılar
4- Hastaların ayrılmaması
5- Barınakların iyi temizlenmemesi
Hastalığın teşhisi
Hastalığın erken teşhisinde ve zaman geçirilmeden tedaviye başlanmasında
klinik belirtilerin önemi fazladır. Hastalıkta :
1- Sütte pıhtılaşmalar
2- Memede gözle görülür değişiklikler, torbada şişlik, sertlik ve
kızarıklıklar
3- Meme uçlarında acı, ağrı
4- Ateş
Bu belirtilerin görülmesinin yanında basit kimyasal teşhis metotlarıyla da
teşhis her zaman mümkündür.
Erken teşhis ve erken tedavi meme körlüğünü ve süt kaybını önleyecektir.
Hastalığın etkileri:
Mastitis genel olarak
1- Süt erimini düşürür
2- Sütün kalitesini ve yağ oranını düşürür
3- Meme körleşmesine yolaçar
4- Sağmal hayvanların değerini düşürerek kasaplık durumuna getirir
5- Mastitisli hayvanın sütü insan sağlığına zararlıdır
Mastitis de koruyucu ve sağım metodları :
1- Ahırın temizliğine ve dezenfeksiyonuna dikkat etmeli, hayvanların
yattıkları yer uygun olmalıdır.
2- Hayvanlar soğukta bırakılmamalı, genç hayvanlar yaşlılardan ayrılmalıdır.
3- Süt emen buzağılarda tabii emmeye son verilmeli, buzağıya hastalıklı süt
içirilmemelidir.
4- Kalıtsal meme bozukluğu bulunan inekler sürüden çıkarılmalı, memesi
tahrip olmuş hayvanlar kasaplık edilmelidir.
5- Sağım esnasında sağlık kurallarına harfiyyen uyulmalı, elle yapılan sağım
uygun şekilde yapılmalı, memede kesinlikle süt bırakılmamalıdır. Sağımdan
önce sağımı takiben meme mutlaka ılık suyla yıkanmalı ve kurutulmalıdır.
6- Süt sağım makinalarının temizliğine ve dezenfeksiyonuna dikkat
edilmelidir.
7- Meme içine ilaç vermede, meme kanalına mikrop gitmemesi için çok dikkat
edilmelidir.
8- Yetiştiriciler, bu gibi durumlarda veteriner hekimle istişare halinde
bulunmalıdırlar.
9- Erken teşhis ile birlikte hastalık etkenine göre hemen uygun bir
antibiyotikle tedaviye geçilmelidir. Erken uygulamalarda tedavi imkanı daha
fazladır.
Süre ile iyileşme oranı arasındaki ilişkiler :
|
6
saatten az
|
%
86,5
|
|
7 -
12 saat arası
|
% 81
|
|
13 -
24 saat arası
|
% 69
|
|
24
saatten fazla
|
% 47
|
<<<GERİ
|