İnsanlarda olduğu gibi hayvanlarda da verem hastalığı vardır. Bu hastalığı
yapan verem mikrobudur. Mikrop ısıya karşı dayanıklı değildir. Kaynamış yada
Pastörize sütte ölür. Kurumaya ve kokuşmaya karşı dayanıklıdır. Mikrop
öldürücü ilaçlara karşı dayanıklı değildir.
Güneş ışığı verem mikrobunu çok çabuk öldürür.
Verem yapan mikrobun insan tipi, sığır tipi gibi değişik tipleri vardır.
Sığır ve insan tipi memeli hayvan ve insanlarda, kuş tipi ise kanatlı
hayvanlarda hastalık yapar.
Bulaşma yolları :
A ) Solunum yolu ile : Açık akciğer veremi olan insan ve hayvanlarda
önemli yer tutar. Bunların öksürük ve tıksırıkları ile havaya karışan verem
mikropları solunum ile alınır ve verem hastalığı meydana gelir.
B ) Sindirim yolu ile : Verem mikrobu ile bulaşık yiyeceklerin
yenmesi bilhassa veremli hayvanların sütünün içilmesi sindirim kanalında
verem hastalığı meydana getirebilir.
C ) Deri yolu ile bulaşma : Bu bulaşma şekli daha ziyade insanlar
arasında olur. Hayvanlarda pek nadir görülür. Mikrobun derideki yaralara
bulaşması deri veremine yol açabilir.
Verem hastalığı insanların kapalı, güneşsiz, havası bozuk yerlerde toplu
olarak yaşamasıyla çoğalmış ve yayılmıştır. Bununla birlikte iyi
beslenemeyen, sağlık kurallarına uymayan insanlar arasında daha çabuk
yayılır. Aynı şekilde dar ve sıkışık, havası bozuk, güneş almayan
ahırlardaki hayvanlar arasında da verem hastalığı çabukça yayılır. Bilhassa
kültür ırkı, verimi yüksek inekler arasında vereme sıkça rastlanmaktadır. Bu
hastalık hayvanlardan insana bulaştığı gibi, insanlardan da hayvanlara
bulaşabilir.
Hastalığı yapan verem mikropları, insan ve hayvanlarda akciğer, karaciğer,
sindirim organları, üreme organları, kemik, eklem, beyin, meme, göz g,b,
hemen hemen bütün organlarda hastalık yapabilir. Hayvanlarda verem en çok
sığırlarda görülür. Koyun ve keçilerde ise nadiren meydana gelmektedir.
Verem mikrobu insan ve hayvan vücuduna girince lenf bezlerine gelir. Burada
çoğalır ve orada bir yumru oluşur, işte buna verem denir. Sonra mikrop
burada kana karışır ve kan yoluyla vücudun diğer yerlerine dağılır ve
buralarda küçüklü, büyüklü kabarcıklarla kendini belli eder.
Hastalık daha ziyade kronik olarak seyreder. Hayvanlarda git gide
zayıflama, halsizlik, kuru öksürük, lenf yumrularında büyüme verem
şüphesi uyandırır. Otopside veremli iç organlarda ve lenf yumrularında irili
ufaklı nodüller görülür. Meme vereminde meme lenf yumrularının şişmiş olduğu
dışarıdan fark edilebilir.
Hastalığı teşhisi otopsi bulguları, laboratuar muayeneleri ve alerjik test
reaksiyonlarının neticesinde yapılabilir.
Hayvanlarda verem hastalığını tedavisi pratik ve ekonomik değildir. En iyi
koruma şekli ise iyi bakım, iyi besleme, iyi sağlık şartları ile ahır
temizliği ve hijyeni gibi tedbirleri almak ve hastalığın bulaştığı
hayvanları ortadan kaldırmaktır.
<<<GERİ |